بر اساس گزارش بلومبرگ، افت قیمت بیتکوین به زیر سطح ۸۰ هزار دلار تنها یک ریزش قیمتی نیست، بلکه نشانهای از فرسایش همزمان قیمت، اهمیت و باور سرمایهگذاران به بزرگترین رمزارز جهان است؛ روندی که میتواند حاکی از ورود بازار به مرحلهای عمیقتر از چرخه نزولی باشد.
بر اساس گزارش بلومبرگ، بیتکوین در معاملات کمحجم آخر هفته به زیر سطح ۷۶ هزار دلار سقوط کرد؛ افتی که این رمزارز را حدود ۴۰ درصد پایینتر از اوج قیمتی سال ۲۰۲۵ قرار میدهد و آن را به سطوحی بازمیگرداند که آخرین بار پس از پیامدهای تعرفهای موسوم به «روز آزادی» مشاهده شده بود.
آنچه در ابتدا بهعنوان یک سقوط شدید در ماه اکتبر آغاز شد، اکنون به چیزی فرسایندهتر تبدیل شده است: موجی از فروش که نه از وحشت، بلکه از نبود خریدار، نبود شتاب و فقدان باور شکل گرفته است.
برخلاف افت اکتبر، اینبار هیچ جرقه مشخصی، زنجیرهای از لیکوئیدیشنها یا شوک سیستمی در کار نبوده است؛ بلکه کاهش تقاضا، افت نقدشوندگی و بازاری که بهنظر میرسد از جریانهای کلان جدا شده، عامل اصلی فشار بر قیمت بودهاند. بیتکوین نتوانسته به تنشهای ژئوپلیتیک، تضعیف دلار یا حتی رالیهای ریسکپذیر واکنشی نشان دهد. حتی در هفتههایی که طلا و نقره نوسانات شدیدی را تجربه کردند، هیچ نشانهای از چرخش سرمایه به سمت رمزارزها مشاهده نشد.
بیتکوین در ماه ژانویه نزدیک به ۱۱ درصد کاهش یافت و چهارمین ماه متوالی افت قیمت خود را ثبت کرد؛ طولانیترین روند نزولی ماهانه از سال ۲۰۱۸ تاکنون، یعنی دورهای که پس از ترکیدن حباب عرضههای اولیه سکه (ICO) در سال ۲۰۱۷ شکل گرفت.
پل هاوارد، مدیر شرکت بازارگردانی Wincent، در این باره میگوید:
«فکر نمیکنم در سال ۲۰۲۶ شاهد ثبت سقف تاریخی جدیدی برای بیتکوین باشیم.»
بر اساس دادهها، بیتکوین تا ساعت ۱۱:۲۰ صبح به وقت نیویورک در روز یکشنبه در سطح ۷۷٬۱۹۰ دلار معامله میشد.
شاید حتی چشمگیرتر از خود ریزش قیمت، کمبود خوشبینی در واکنشهای شبکههای اجتماعی باشد. در بازاری که بهطور سنتی با لفاظیهای اغراقآمیز و شعارهای «عدد فقط بالا میرود» شناخته میشود، افت اخیر بیتکوین تقریباً بدون موج حمایت، تشویق یا خرید در کف همراه بوده است.
این وضعیت در حالی رقم خورده که دولت ترامپ مجموعهای از پیروزیهای نظارتی به نفع رمزارزها را رقم زده و سرمایهگذاری نهادی نیز افزایش یافته است. با این حال، بسیاری از سرمایهگذاران معتقدند این خوشبینی از پیش در قیمتها لحاظ شده بود؛ قیمتها زودتر رشد کردند و سپس متوقف شدند.
در همین حال، صندوقهای قابل معامله آنی (ETF) بیتکوین همچنان با خروج سرمایه مواجهاند؛ نشانهای از تضعیف باور سرمایهگذاران جریان اصلی، که بسیاری از آنها اکنون پس از خرید در سطوح بالاتر، در زیان قرار دارند. بازیگران نهادی بزرگ، از جمله خزانههای دارایی دیجیتال نیز پس از ترکیدن حباب قیمت سهام خود در سال گذشته، از شدت خریدهایشان کاستهاند و این موضوع فشار تقاضا از بالاترین سطوح بازار را کاهش داده است.
بر اساس دادههای Kaiko، عمق بازار بیتکوین — معیاری از میزان سرمایه موجود برای جذب معاملات بزرگ — همچنان بیش از ۳۰ درصد پایینتر از اوج ماه اکتبر قرار دارد. آخرین باری که نقدشوندگی تا این حد افت کرده بود، پس از فروپاشی FTX در سال ۲۰۲۲ بود.
الگوهای تاریخی نیز دلگرمکننده نیستند. پس از اوج قیمتی سال ۲۰۲۱، بیتکوین ۲۸ ماه زمان برد تا بازیابی شود. بعد از رونق عرضههای اولیه سکه در سال ۲۰۱۷ نیز تقریباً سه سال طول کشید تا بازار بهبود یابد. بر این اساس، افت کنونی ممکن است هنوز در مراحل ابتدایی خود باشد.
لورنس فراوسن، تحلیلگر Kaiko، میگوید:
«با نگاه به انقباض حجم معاملات صرافیهای رمزارزی در چرخههای گذشته، از اوج ۲۰۱۷ تا زمستان ۲۰۱۸–۲۰۱۹ شاهد کاهش ۶۰ تا ۷۰ درصدی حجم معاملات در بازارهای نقدی بودیم.»
او افزود که در دوره افت ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳، این کاهش ملایمتر و در حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بوده است.
فراوسن درباره چرخه فعلی میگوید:
«از نظر موقعیت چرخهای، احتمالاً حدود ۲۵ درصد مسیر را طی کردهایم. بهطور معمول، شدیدترین افتها حوالی نقطه ۵۰ درصد چرخه رخ میدهند.»
به برآورد او، ممکن است شش تا نه ماه دیگر طول بکشد تا نشانههای یک بازیابی معنادار ظاهر شود؛ آن هم در شرایطی که انتظار میرود حجم معاملات در مراحل پایانی اصلاح و بازتجمیع سرمایه همچنان محدود باقی بماند.
برخی دیگر از فعالان بازار، چالش را بنیادیتر میدانند: رقابت برای جذب سرمایه.
ریچارد هاجز، بنیانگذار صندوق Ferro BTC Volatility Fund، میگوید که به دارندگان بزرگ بیتکوین هشدار داده صبر بیشتری نیاز خواهد بود.
او میگوید:
«با تعداد زیادی از نهنگهای بیتکوین صحبت کردهام و صراحتاً به آنها گفتهام که تا ۱۰۰۰ روز آینده شاهد ثبت سقف تاریخی جدیدی نخواهند بود.»
هاجز به سهام مرتبط با هوش مصنوعی و احیای بازار فلزات گرانبها اشاره میکند که توانستهاند هم معاملهگران کلان و هم دنبالکنندگان شتاب قیمتی را جذب کنند.
او در پایان میگوید:
«بیتکوین شبیه خبرهای سه سال پیش است، نه امروز. سهام هوش مصنوعی در حال انفجارند. ابتدا شاهد شروع رشد طلا بودیم و بعد نقره بهطور انفجاری صعود کرد.»
